ICT Delta 2010

Op donderdag 18 maart bezocht ik de ICT Delta in het WTC, Rotterdam. Er waren ruim honderd lezingen, waarvan ik er vijf heb bijgewoond. Op het vlak van de wetenschappen heb ik een demonstratie gezien van experimenten in beta-disciplines als farmacologie en wiskunde. In een andere lezing werden in sneltreinvaart enkele humanitieslabs gepresenteerd. Hier werd getoond hoe de geesteswetenschappen veranderen onder invloed van nieuwe technologische mogelijkheden. Kwesties die zich voordoen zijn de vragen hoe onderzoekers grote hoeveelheden data kunnen analyseren en welke nieuwe kennis hierdoor ontstaat. Opvallend was dat de term e-science gebruikt werd in een specifieke betekenis: enriched science. Technologie biedt immers de mogelijkheid om audio in artikelen op te nemen, of een aparte webpagina te maken waar interviews zijn te beluisteren of beeldmateriaal en transcripties zijn op te vragen. De acht sprekers die aan het woord kwamen onderstreepten daarnaast het belang van databases: na de digitalisering van materiaal is het noodzakelijk deze aan te leggen om complexe onderzoeksvragen te kunnen stellen.

Voorbeelden
HiTime, heterogene teksten uit één periode worden samengebracht, waardoor verbanden kunnen worden gelegd tussen mensen, organisaties en gebeurtenissen. Zo ontstaat een kennisbank waarin ingewikkelde vragen kunnen worden gesteld, ook omdat er gezocht wordt op semantische basis (d.w.z. er wordt niet zuiver naar woorden gezocht, maar omdat er ook naar context wordt gekeken gaat het veeleer om concepten).

Verteld Verleden, het gebruik van spraaktechnologie om orale geschiedenis in interviews, films en geluid om te zetten in tekst. Zo wordt het materiaal gedetailleerder ontsloten, wat noodzakelijk is nu veel materiaal gedigitaliseerd wordt en op internet wordt geplaatst. Materiaal waarbij de spraaktechnologie wordt omgezet bevat toespraken van Wilhelmina en verhalen van vrouwelijke hulpverleners.

ALFALAB, is in de eerste plaats een collaboratory, of Virtual Research Environment (VRE), waar onderzoekers van vijf instellingen elkaars tools en bestanden kunnen gebruiken. Het Huygens Instituut heeft een VRE ontwikkeld E-laborate, waar tekstwetenschappers samen oorspronkelijke uitgaves bewerken en verrijken.